Türk Ceo'ların Koltukları Sağlam

Türk Ceo'ların Koltukları Sağlam
1 / 7 / 2010


Dünyada “CEO” koltukları gün geçtikçe kayganlaşıyor. 2008 yılında 1.482, 2009 yılında 1.227 CEO görevinden ayrıldı. Bu sayı, 2004 yılında sadece 663’tü. Bir başka araştırmaya göre 2009 yılında sadece S&P 500 şirketlerinin yüzde 10’u CEO’larını değiştirdi. Türkiye’de ise bu oran sadece yüzde 3
İstatistiklere göre dünyada “CEO” koltuğunda oturan yöneticiler, her geçen gün yerlerini korumakta daha fazla güçlük çekiyor. Spencer Stuart’ın yaptığı araştırmaya göre 2009 yılında “Standart & Poors 500″ şirketlerinin yüzde 10’u CEO’larını değiştirdi. Global İnsan Kaynakları şirketi Challenger, Gray&Christmas’ın araştırması ise 2008 yılında dünyada 1.482, 2009 yılında ise 1.227 CEO’nun görevinden ayrıldığını ortaya koydu. Bu rakamın 2004 yılında 663 olması, durumu daha iyi özetliyor.
Ancak Türkiye’de onlarca yıldır aynı koltukta oturan CEO’lar var. HRM firmasının kurucu ortağı Aylin Coşkunoğlu, Türkiye’nin ilk 500 şirketinde, üst düzey yöneticilerin işten çıkarılma ya da istifaya zorlanma oranının yüzde 2-3’ü geçmeyeceğini söylüyor. Stanton Chase Türkiye’nin, Türk şirketlerine yönelik yaptığı “CEO devir hızı” araştırmasına göre ise Türkiye’de ilk 100 şirketin CEO’su ortalama 4 yıldır görevinin başında. Ancak, bu ortalama CEO devir hızını tam olarak yansıtmıyor.

TÜRK CEO’LAR DÜNYA ORTALAMASINA GÖRE DAHA UZUN SÜRE KOLTUKLARINDA OTURUYORLAR

Açıklamalar şeffaf değil
Dünyada 2009 yılında görevinden ayrılan 1.227 CEO’nun 355’i istifa ederek görevini bırakmış. Emeklilik nedeniyle ayrılanların sayısı 251, şirkette başka bir pozisyona kaydırılanların sayısı ise 231. Türkiye’den en büyük farklılık işte burada. CEO’ların ayrılışlarının ve ayrılma nedenleri kamuoyuyla tüm şeffaflığıyla paylaşılmıyor… HRM’den Aylin Coşkunoğlu, Türkiye’deki durumu şöyle özetliyor:
“CEO ayrılışları Türkiye’de herkesin bildiği, ancak bilinmezden geldiği bir oyuna dönüştürülüyor. Örneğin tüm dünya Citigroup’un eski CEO’su Charles Prince’in işten çıkarıldığı için ne kadar tazminat alacağını detayına kadar biliyor. Bizde ise birdenbire üst düzey yöneticiler emekli olmaya karar veriyor. Kısa süre sonra ise bu ‘emekliler’ bir başka şirketin yöneticisi ya da danışmanlık firmasının sahibi olarak karşımıza çıkıyor.” Türkiye’de “CEO”lar işten çıkarılsa bile bu, “istifa” şeklinde kamuoyuna yansıyor. Hatta bazen CEO istifa etmese bile yönetim kurulu bu şekilde açıklama yapmayı tercih ediyor.

Aynı koltukta kaç yıl?
Türkiye’nin önde gelen holdinglerine baktığımızda CEO’ların uzun yıllardır görevlerinin başında olduğunu görüyoruz. Borusan Holding CEO’su Agah Uğur tam 16 yıldır CEO’luk görevini yürütüyor. Alarko Holding Ayhan Yavrucu 14, Hayat Kimya’dan Orhan İdil 13, Tefken Holding’den Erhan Öner ise 10 yıldır CEO’luk koltuğunda oturuyor. Tüm bu isimlerin ortak özelliği ise şirket içinden yetişmiş olmaları…
Hatta çoğu, kariyerine bu şirketlerde başlamış. Dışarıdan gelenler de var …. Alarko Holding CEO’su Ayhan Yavrucu’nun ilk işi Maliye Bakanlığı’nda hesap uzmanlığıydı. İstifa ettikten sonra Alarko Holding’de çalışmaya başladı. Aynı şekilde Agah Uğur ve Erhan Öner de kariyerlerinin büyük bölümünü şu anda yönettikleri şirketlerde geçirdiler .

LİYAKATTEN ÇOK SADAKAT ÖNEMLİ
Dünyada şirketler CEO’larına 3-4 yıllık hedefler koyuyor. Bu sürede başarısız olurlarsa görevlerine son veriliyor. Egon Zehnder Yönetici Ortağı Murat Yeşildere, Türkiye’de ise yönetim kurullarının bir anlamda hakim hissedarın “yatak odası” olarak görüldüğünü söylüyor. “Aile yatak odasına tanımadığı yabancı bir kişiyi sokmaktansa performans olarak kendisini çok rahatsız etmeyen, birisini sokmayı tercih ediyor” diyor. Yeşildere’ye göre Türkiye’de genel müdür ya da CEO atamalarında hala liyakatten ziyade sadakat ön planda. Yeşildere, bunun da Türk insanının kültüründe olduğunu söylüyor.

Temmuz 2010 Pegasus Dergisi