Yönetici Maaşında Avrupa'yı Bile Geride Bıraktık

Yönetici Maaşında Avrupa'yı Bile Geride Bıraktık
10 / 7 / 2011


Ülkemiz, yönetici maaşları bakımında Orta ve Doğu Avrupa’da üst sıralarda yer alıyor. Enflasyon ve hayat pahalılığının yanı sıra yatırımcıların ve hızlı büyümenin getirdiği rekabetle körüklenen rakamlar, bugün yan haklarla birlikte yine yatırımcıları korkutacak boyutlara ulaştı. Yabancı şirketlerde ibre yabancı yöneticiden yana kaymaya başlıyor.

Mercer’ın geçtiğimiz hafta yayınladığı “Çokuluslu Şirketlerde Yönetici Ücret Artışları” araştırmasına göre Türkiye, Orta ve Doğu Avrupa’da yüzde 7.8 ile en yüksek artış sağlayan ülkeler arasında yer alıyor. 60 ülkede operasyonu 406 çokuluslu firmanın İK ve bilgi yöneticileri katıldığı araştırma, Batı Avrupa’da bu oranın yüzde 2.7 olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye’deki yönetici ücretleri, özellikle kabarık yan haklar paketleriyle artık birçok Avrupa ülkesiyle eşit, hatta onlardan yüksek duruma geldi. Bu tablo, yatırım yapmak isteyen çokuluslu şirketlerin planlarını da etkilemeye başladı. Üst düzey yönetici ücretlerinin yıllık 180 bin-750 bin TL aralığında olduğunu belirten uzmanlar, yabancı şirketlerin artan maliyetler nedeniyle Türkiye’deki operasyonları için yabancı yöneticileri tercih etmeye başladığını söylüyor.

DOĞU AVRUPA’DAN YÜKSEK BATI AVRUPA’YLA EŞİT

Araştırmanın sonuçlarını yorumlayan Mercer Türkiye Yönetici Ortağı Sibel Yücesan, artışların o ülkedeki ekonomik koşullar, enflasyon, işgücü hareketliliği, sektörel rekabet gibi unsurlarla belirlendiğini söyledi. Yücesan’a göre Türkiye’de Avrupa’ya kıyasla yüksek enflasyon ve gelişen bir ekonomi, yüksek büyüme rakamı, genç dinamik işgücü, ve gene yoğun işgücü rekabeti olması Avrupa’ya kıyasla yukarıda olan bir artış oluşturuyor. Bu, sadece yöneticiler için değil beyaz yakalılar için geçerli. Yücesan sözlerine şöyle devam etti: “Türkiye’deki yönetici brüt ücretleri Doğu Avrupa’daki yönetici brüt ücretlerinin üzerinde. Bazı Batı Avrupa ülkeleri ile benzerlik gösterebiliyor. Ancak net olarak baktığımızda durum Türk yöneticilerinin aleyhine değişebiliyor. Her ülkenin sosyal sigorta kesintileri ve gelir vergisi dilimleri farklılık gösterdiğinden brüt sıralaması ile net ücret sıralaması birbirinden farklılık gösterebiliyor.”

YATIRIMCININ GÜNDEMİ YÖNETİCİ MAAŞLARI

HRM Danışmanı Bürge Yıldırım’a göre Türkiye’deki yabancı sermayeli ya da yatırım yapmaya hazırlanan şirketlerin gündemlerinde ilk sırayı, yöneticilere ödenen yüksek ücretler ve bunun bütçeleri üzerinde yarattığı yük alıyor. Yıldırım, sözlerine şöyle devam ediyor: “Rotasını Türkiye’ye çeviren yabancı yatırımcıların ‘iyi yönetici’ bulma çabasıyla oluşan talep artışı, Türk yöneticiler için dolgun ücretli bir piyasa yaratıyor. Maaşlardaki artışın bir diğer nedeni de prim sistemi uygulamalarıyla ilgili. Başarıya odaklı prim sistemi uygulaması ücretlerin yüksek seviyelere ulaşmasını sağlıyor.”

En yüksek maaş, çokuluslu şirket deneyimine
Hill International Türkiye Ülke Müdürü Hazar Candan Wilson, Türkiye’de özellikle çokuluslu şirketlerde tecrübe kazanmış yöneticilerin ücretlerinin birçok Avrupa ülkesine göre çok daha yüksek olduğunu, bunun temel nedeninin arz ve talep dengesizliği olduğunu söylüyor. “Türkiye’ye yatırım yapan çokuluslu şirket sayısı hızla artarken aynı hızla bu şirketlerden gelen talebe yanıt verebilecek kalitede yönetici ve kalifiye insan yetiştiremiyoruz” diyen Wilson, kalifiye insanların değerinin her geçen gün arttığını belirtiyor.

Ülkemizde üst düzey yöneticilerin ücretleri, bordroda yazanla sınırlı değil. Bürge Yıldırım, bu rakamın genellikle gelirin yüzde 60-70’ini oluşturduğunu, kalan kısmın primler ve diğer yan haklarla tamamlandığını belirtiyor. Bunun başlıca nedenlerinden biri, yüksek gelir vergisi oranları. Tanyer Sönmezer de “Söz konusu seviyedeki insanlar brüt maaşlarının yüzde 40’ını gelir vergisi olarak ödüyorlar. Günümüzde Türkiye’de ilk 500’de yer alan şirketlerin genel müdürlerinin verdiği vergilere baktığımızda doktorların, mimarların avukatların ve diğer birçok meslekle uğraşan insanların çok para kazanan birçok yöneticiden çok daha fazla vergi verdiklerini görüyoruz” diye konuşuyor.

Avrupa’da yöneticinin maaşı çalışanın en fazla 26 katı
Wilson, “Avusturya’da bir genel müdürün maaşı o şirkette çalışan ve en düşük ücreti alan çalışanın maaşının 26 katını aşamıyor. Oysa Türkiye’de asgari ücreti 26 ile çarparsak bunun çok üstünde pakete sahip birçok yöneticiyle karşılaşabiliriz” diyor.

YABANCI YÖNETİCİLERİN MALİYETİ DAHA DÜŞÜK

MCT Türkiye Genel Müdürü Tanyel Sönmez, yabancı yöneticilerin şirketlere daha avantajlı gelmeye başladığını belirtiyor: “Türkiye’de çalışıyor olmak yabancı yöneticilerin ücretlerini eskiden artırıyordu fakat durum artık böyle değil. Elbette tüm yabancı yöneticilerde olduğu gibi ev, çocukların okulu gibi yan faydalar sağlanıyor. Bugünlerde Türkiye’de birçok şirket için özellikle vergiden düşülebilen harcamalar göz önüne alındığında Türkiye’ye yabancı yönetici getirmek daha ucuza mal oluyor. Türkiye’deki çokuluslu şirketlerin neredeyse tamamında yabancı genel müdürlerin bulunmasının sebebinin de bu olduğunu düşünüyorum.”

10 Temmuz 2011 HT Kariyer