Zaman Esneklik Zamanı

Zaman Esneklik Zamanı
4 / 2 / 2012


HRM Danışmanlık İstanbul Ofis Yöneticileri Dr. Sema Süvarioğlu ve Ayşegül Davutoğlu esnek saat, teknolojinin sağladığı imkanlarla farklı mekanlarda çalışabilme gibi esnek uygulamaların önümüzdeki dönemde gidererek yaygınlaşacağını vurguluyor.

Yılın ilk çeyreğinde hareketli günler bizi bekliyor. Danışmanlık sektöründe bu hareketliliğin öncüsü olan HRM’nin İstanbul Ofis Yöneticileri Dr. Sema Süvarioğlu ve Ayşegül Davutoğlu iş dünyasında yerini alan yeni bir kavram olan esneklik üzerine sorularımızı yanıtladı.

İş dünyasında son zamanlarda sıkça konuşulan esneklik kavramını nasıl tanımlıyorsunuz?

Esnekliğin sözlük tanımı; bir cismin üzerinden kuvvet kaldırıldığında, cismin ilk haline gelmesidir. Esneklik deyince hatırladığımız şöyle bir hikaye var: Tayfunların, hortumların, fırtınaların bolca olduğu Amerika’nın güney kıyılarında yine bir kasabayı fırtına kasıp kavuruyor. Evler, arabalar, kocaman ağaçlar, binalar ne varsa yerle bir oluyor. Rüzgar durulduktan sonra bir de bakıyorlar ki her şeyin yok olduğunu enkazın arasında bir tek bitki sapasağlam ayakta kalabilmiş, hiçbir gövdesi olmayan yaprakları direkt olarak topraktan çıkan palmiyeler… Esintiye direnmedikleri ve yapılarından ötürü rüzgar yönünde eğilip fırtına geçtikten sonra tekrar ayağa kalkabildikleri için bu zor koşullar altında hayatta kalabilen yegane varlıklar bunlar.

Size göre esneklik kavramının iş dünyasının gündemine girmesine neden olan temel faktörler neler?

Bugünün iş dünyasında baş döndürücü hıza sahip değişimi, anlattığımız hikayedeki fırtınaya benzetmek yanlış olmaz sanırız. İş dünyasındaki değişimleri inceleyen uzmanlar diyorlar ki, 2010 yılında en fazla tercih edilen 10 meslek 2004 yılında mevcut değildi. Her 4 kişiden biri bulundukları şirketlerde 1 yıldan; 2 kişiden biri de 5 yıldan az süredir çalışıyor. Şu anda öğrenci olan potansiyel çalışanlar 38 yaşlarına gelmeden 10-14 iş değiştirmiş olacaklar. Her yıl üretilen teknik bilgi ikiye katlanıyor. Bu demektir ki teknik bölümde okuyan bir öğrenci 3. sınıfa geldiğinde 1. sınıfta öğrendiği bilgilerin yarısı geçersiz olacak. Şirketler artık 5 yıllık stratejik planlama yapamıyorlar.

5 ay sonra Pazar neye benzeyecek, dünya ekonomisi nasıl olacak bilmiyoruz. Bu ve benzeri değişimler yatırımcılardan şirket sahiplerine, yöneticilerden çalışanlara kadar her kademedeki profesyoneli zihinsel olarak bir paradigma değişimine davet ediyor. Değişimler karşısında nasıl daha hızlı / çevik olup, aynı zamanda da doğru hamlelerle hedefime ulaşabilirim. Bu da ancak her yönde esnek düşünebilmek ve davranabilmekle mümkün gibi görünüyor.

Esnek çalışmanın iş yapış biçiminize ne gibi etkileri oluyor?

Müşterilerimiz bizden her geçen gün farklı pozisyonlar için eleman temin etmemizi talep ediyorlar. Gelen özgeçmişlerde bazen bizi bile şaşırtacak derecede farklı iş kolları ve mesleklerle karşılaşıyoruz. Bu yeni iş kollarından örnek verecek olursak ilk akla gelenler şunlar: iklim değiştirme uzmanı, sanal karmaşa uzmanı, enformasyon-bilgi mühendisi, bilgi madenciliği, siber teknoloji mühendisi, gen terapisti, nano yapı mühendisi, aktuerlik, robotik sorunlar avukatı, beş duyu reklam tasarımcısı, soru bankası tasarımcısı, franken food denetçisi, nosyon yaratıcısı, düşünce geliştirme direktörü, bilgi güvenliği yöneticisi, enerji ticareti uzmanı gibi. Kurumsal şirketlere baktığımızda çeşitliliğe her geçen gün daha fazla önem veriyorlar. Kadın erkek istihdamı arasındaki oranın kadınlar lehine artması, kadın yönetici sayısını artırmaya yönelik çalışmalar, engelli istihdamı, belli sektörlerde de olsa eşcinsellerin istihdamı, bazı işlerde farklı ülkelerden çalışan transferleri bunlara verebileceğimiz birkaç örnek. Tabii bu çeşitliliğin şirket yaşamında kabulünün sağlanması İK’nın ve yöneticilerin sorumluluğunda.

Siz iş yapış tarzında ne tür esneklikler gösteriyorsunuz?

Benzer şekilde iş dünyasındaki değişimlere ayak uyduran bazı müşterilerimiz, bizim çalışma biçimimizde de esneklik göstermemizi bekliyorlar. Geçen yıl dünyanın çeşitli yerlerinde ofisler açan Katar merkezli bir firma bizden 3 pozisyon için 3-4 gün içinde mümkün olduğu kadar çok sayıda adam bulmamızı istedi. Gönderdiğimiz uzun listeden adayları 1 saat içinde eleyip, görmek istediklerini adayların hepsini yarım gün içinde mülakata alıp, sabahtan öğleye seçimlerini tamamladılar, hemen iş tekliflerinde bulundular. Aynı gün öğleden sonra adayların kararlarını bildirmelerini istediler. Akşamüstü avukatları ile birlikte iş teklifini kabul eden adaylarla sözleşmeleri imzalayıp, bizim çekimizi de ödeyip Güney Afrika’ya doğru yola çıktılar. Sürdürülebilir farklar yaratarak varlığını büyüten müşterilerimiz, çalışanlarının gelişimi için artık bizden farklı öğretilerin eklektik bir yaklaşımla sunulduğu, değişik metodolojilerin uygulandığı, deneyimlerin vurgulandığı, onlara ve ihtiyaçlarına özel eğitimler talep ediyorlar. Hazır paket programların yerini, “şirkete özel dikilmiş” eğitimler çoktan aldı bile…

“Y Kuşağının iş dünyasında gittikçe daha fazla yer almasıyla birlikte eskiye dair kalıplarımız kırılıyor, ezberlerimiz bozuluyor. İş görüşmelerine gelen Y kuşağına mensup genç adaylar kıyafet mecburiyeti var mı? Ben düzenli spor yaparım, akşam kaçta çıkılıyor? gibi sorular sorabiliyor.”

En çok hangi konularda esnekliğin arttığını gözlemliyorsunuz?

Çalışan memnuniyeti, yetenekleri kazanma ve elde tutmanın gitgide daha büyük önem kazandığı iş dünyasında müşterilerimiz, çalışanlarına özel sistemler geliştirmemizi ve işler hale getirmemizi bekliyor. HRM olarak verdiğimiz danışmanlık hizmetleri ile müşterilerimizde, iş kollarına ve lojistik koşullara göre değişmekle birlikte, esnek saat uygulamalarının yaygınlaştığını görüyoruz. Bunun yanı sıra yeni yeni uygulanmaya başlayan esnek yan ödemeler, teknolojinin sağladığı imkanlarla farklı mekanlarda çalışabilme özgürlüğü önümüzdeki dönemde gidererek yaygınlaşacak uygulamalar olacak. Sabahın erken saatlerinde İstanbul’da sahillerdeki kafelerde kahvaltı eşliğinde yapılan şirket toplantılarına rastlamak artık çok şaşırtıcı değil. İş görüşmelerine gelen Y kuşağına mensup genç adaylar (özellikle zor bulunan pozisyonlar için) kıyafet mecburiyeti var mı? Ben düzenli spor yaparım, akşam kaçta çıkılıyor? gibi sorular sorabiliyorlar. Y kuşağının iş dünyasında gittikçe daha fazla yer almasıyla birlikte eskiye dair kalıplarımız kırılıyor, ezberlerimiz bozuluyor. Farklılık, değişiklik, çeşitlilik en çok konuştuğumuz konular arasında baş sıralarda yer alıyor. Artık neredeyse hiçbir şeye şaşırmıyoruz. Tek düzelik hayatımızda gittikçe daha az yer alıyor. Bir yandan hayat zorlaşırken bir yandan da zenginleşiyor, renkleniyor aslında.

Zaman esneklik zamanı diyorsunuz. Bu konuda başka eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Fırtına karşısında ayakta kalmayı becerebilen palmiye ağaçları gibi, insanoğlunun önemli özelliklerinden birisi de, yeni durumlara uyum gösterebilmesi. Bunun için de esneyebilmek gerekli… Yani farklı ve değişik olanla baş edebilmeli. Görünen o ki gün geçtikçe daha fazla esneklik göstermemiz gerekecek durumlar yaşayacağız. HRM olarak biz hem kendi iş süreçlerimizde müşterilerimizin beklentilerine göre esneklikler göstererek, hem de iş dünyasını, şirketleri, müşterilerimizi, adaylarımızı bu yeni kavramlarla tanıştırmak ve onları bilgilendirmek sorumluluğu ile düzenli yayınlar yaparak, danışmanlık dünyasında uyumun ve esnekliğin önderliğini yapmaya çalışıyoruz. 

Kariyer Dergi, Şubat 2012